Митан проект 8. VIII ’09

Eлегични приказни го обоиa Античкиот театар

Свирачки прецизен, комуникативен, со песни што директно ги разбудуваат нежноста и убавината во секого од нас, тие не втурнаа во светот во кој локалното станува универзално, а музиката ви станува потреба за бегство од какафоничната турбосегашност

Македонија со Митан проџект добива уште една музичка тајфа што ги има сите предуслови да ги освојува најпрво регионалните, потем и европските и светските концертни сцени. Со концепт што се потпира на најубавите македонски песни и изведба во која се вткаени мајсторството на инструменталистите и реалната потреба да се фатат во костец со нивната ненадминливост, што е процес рамен на одење на острица од сечило, оваа дружина стамено чекори по патот на големите легенди проникнати на ова тло и силно ја кажува сопствената желба за продолжување на таквото дело. Притоа, егзотичноста на понудата можеби е само рамката во која се движат нивните стремежи и на која ќе се лепи увото на слушателот, кој површно или досега воопшто не се сретнал со македонскиот музички јазик, но стои и фактот дека ова се првичните чекори на состав што, пред се со преаранжирањето на бисерите од антологијата на македонската музика и потем со силината на своите изведувачки аргументи, може да се наметне како една од перјаниците на севкупната културна понуда на оваа мала, но музички голема земја.

Ова во неколку реченици може да се констатира по концертот на Митан проџект, одржан завчеравечер во Античкиот театар во Охрид, во рамките на оф-програмата на годинешното 49-то Охридско лето. Андријана Јаневска (вокали), Димитар Димовски (тапани и удиралки), Дамир Имери (клавијатури), Гоце Димовски (кавали и гајда), Газменд Бериша (виолина) и Ади Имери (акустична гитара), како дел од многубројната екипа што ги сними обете изданија - ланскиот Македонски рози и штотуку објавениот албум Приказна за едно моме, во нешто повеќе од час и половина, направи концерт што можевме да го очекуваме од уметници со нивно реноме. Свирачки прецизен, комуникативен, со песни-љубовни стории, кои директно ги будат нежноста и убавината во секого од нас, тие нe втурнаа во светот во кој локалното станува универзално, а музиката ви станува потреба за бегство од какафоничната турбосегашност. Омеѓен простор во кој со песните што ги пее душата, со елегиите како Параходот, Руси коси, Македонско девојче, Јовано, Јованке, Дафина... ги бркате злите духови на овие транзициски рецесиски времиња.

И затоа неважно станува што во некои од изведбите спојот на традиционалното со модерното станува непотребно пренагласен (како во случајот со Приказна за едно моме, која апсурдно токму поради таквиот чин, готановштината, станува хит?!), што Јаневска, која зад себе има солидна кариера како поп-пејачка и како хористка (Света Злата Мегленска) и инструменталистка во оркестарот на МОБ, знае да заборави на дисциплината при изведбата на овој тежок материјал, што Гоце Димовски (кој патем членува во Синтезис) не е користен и како кларинетист во некои од чалгаџиските песни, а згора со матриците е затворен и просторот за послободни солистички импровизации (младиот Ади, Газменд...), кои би му ја дале потребната поголема внатрешна динамика на проектот и тој би добил поинаква, посеопфатна и поуниверзална димензија...

Конечно, дури и фактот што со својата визија (или, ако милувате, пожелувана синтеза) Митан проџект не открива топла вода (оти ние поодамна како амбасадори на нашата современа музика, која се потпира на традицијата во глобални рамки, ги има(в)ме Синтезис, Драган Даутовски квартет, еве и младите Монистра...), не ја намалува нивната скорашна пројавност. Разбирливо, тие заедно зад себе имаат мала концертна километража, но не може да им се негира искуството што поединечно низ годините го наталожиле, а за професионалноста и да не зборуваме. Од таму, останува реалната потреба од старт да ја исклучиме силно истакнатата локална скептичност кон ваквите чекори, да не ги валкаме пред воопшто и да бидат распослани и на овие уметници да им пожелиме уште поголема смелост во претставувањето на овдешната звуковност во прифатливо стилизирани рамки пред интернационалната публика. Инаку, потписникот на овој текст, иако длабоко свесен за реалноста дека станува збор за отворен проект во кој мнозина мајстори на занаетот ќе доаѓаат и заминуваат, нивната вистинска атака допрва го очекува. Верува дека концертот на сцената на Античкиот театар во Охрид (кој, рака на срце, се обистини без и воопшто да биде извртен материјалот од вториот албум, што е сепак хендикеп за кој било состав и е само еден од неколкуте што тие го имаат потпишано досега) е само вовед во една позасилена изведувачка активност што ќе следува во иднина. Оти само така ним, на Митан проџект, и нам, на љубителите на убавата музика, ќе ни пеат срцата и ќе бидеме горди на звуците што ни пулсираат во вените. А, тоа не е мала работа. Не овде и сега!

Љупчо Јолевски
преземено од Нова Македонија